.........................................................................................................................................
· Artigos de opinión · Artigos de análisis político · Arquivo·
.........................................................................................................................................

Ferruxe

Miguel-Anxo Murado

Durante o século XIX, o 2 de maio celebrouse de dúas maneiras: baixo os liberais, conmemorábase “o pobo de Madrid”; baixo os conservadores, en cambio, as celebracións concentrábanse en Daoíz e Velarde, porque estes militares daban a aquela kale borroka de 1808 un aire respectable. O tenente Ruíz, que tivo a desgraza de non morrer ese día senón o seguinte, quedou en segundo plano ata que a infantería logrou máis poder no exército que a artillería (Daoíz e Velarde eran artilleiros) e impuxo a súa lectura particular do pasado (Ruíz era de infantería).

Tamén Esperanza Aguirre intentou este ano unha lectura particular do pasado. Teño diante de min o folleto que repartiu a Comunidade contándonos o 2 de maio. “Los españoles se levantaron como un sólo hombre” di a presidenta no prólogo, esquecendo no seu entusiasmo ás mulleres. Entusiasmo é a palabra: máis adiante o texto di que a Constitución de 1812 foi a primeira constitución liberal de Europa, o que sería certo se non existisen antes a corsa de 1755, a sueca de 1772, as dúas norteamericanas, a polaco-lituana de 1791... por non falar das varias francesas, a belga e outra media ducia máis que agora non me veñen á cabeza, nin tampouco, polo visto, se lles viñan á cabeza aos autores deste simpático panfleto, entre pepero e rococó.

A palabra “heroísmo” sempre debería facernos sospeitar. Se un le aos historiadores e non aos políticos ou os novelistas, o 2 de maio foi un motín confuso, posiblemente sen significado político, provocado polo roce xenófobo coas tropas estranxeiras e o caos da orde pública. Non participaron máis alá de mil persoas (Madrid tiña entón 200.000 habitantes), e quen os reprimiron non foron só franceses, senón tamén as tropas españolas. O famoso bando do alcalde de Móstoles é un fraude perfectamente documentado: non o escribiu o tal alcalde, senón o feroz reaccionario Pérez Villaamil, quen ademais o redactou comodamente despois da guerra. Como moi ben soubo Goya, a contenda consistiu nunha guerra civil odiosa na que había españois e crimes tanto dun lado como do outro. Se os franceses fusilaron corenta infelices o 3 de maio, os españois asasinaron pouco despois catrocentos comerciantes franceses coas súas familias.

Non hai nada malo en conmemorar o pasado. Está ben celebrar a historia se é para divertirse, como fan os valencianos nos seus “moros y cristianos”, onde non pretenden representar ningún outro valor eterno que o do cachondeo. O demais, son sermóns e sables enferruxados.